Η τύχη του πανεπιστημιακού ασύλου στα χέρια της πανεπιστημιακής κοινότητας και όχι του νόμου

Tι σημαίνει πράγματι στις μέρες μας το πανεπιστημιακό άσυλο και τι μπορεί να συμβολίζει η επίκλησή του τριάντα τρία χρόνια μετά την ηρωική εξέγερση του Πολυτεχνείου, καταγράφοντάς το στο πολιτικό μας υποσυνείδητο σαν ένα χώρο ιερό και απαραβίαστο, στον οποίο η κρατική εξουσία δεν δικαιούται να εισβάλλει αυθαίρετα, χωρίς την άδεια των αρμόδιων πανεπιστημιακών αρχών;
Είκοσι δύο χρόνια μετά τη νομοθετική κατοχύρωσή του πανεπιστημιακού ασύλου η απήχησή του οφείλεται στον πολιτικό συμβολισμό που αποπνέει και όχι στη νομοθετική ισχύ του;
Τι εγγυάται σήμερα το πανεπιστημιακό άσυλο; Έναν υλικό χώρο κτισμάτων και τεχνολογικών εγκαταστάσεων αλλά και μία ελεύθερη πνευματική και διδακτική δραστηριότητα και επικοινωνία στην οποία προάγεται και μεταδίδεται ελεύθερα η γνώση και διακινούνται ιδέες;

Στα ερωτήματα αυτά αλλά και σε άλλα που άπτονται του θέματος του ασύλου απαντά το βιβλίο του γνωστού σε μας από την πολιτική του δραστηριότητα Κυριάκου Μπαμπασίδη. Το βιβλίο τιτλοφορείται « Πανεπιστημιακό άσυλο – Κοινωνικές- πολιτικές και εγκληματολογικές προεκτάσεις», έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις «Digesta» και θα παρουσιασθεί την Τετάρτη 3 Μαΐου στη Στοά του Βιβλίου στην Αθήνα. Το βιβλίο θα παρουσιάσουν ο Ευάγγελος Μεϊμαράκης, Υπουργός Εθνικής Άμυνας, ο Ανδρέας Λοβέρδος, βουλευτής ΠΑΣΟΚ, η Λιάνα Κανέλλη, βουλευτής ΚΚΕ, ο Θέμης Σκούρας, Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής Αθηνών, ενώ συντονιστής θα είναι ο Γιάννης Λοβέρδος, δημοσιογράφος. Την εκδήλωση θα προλογίσει ο Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιάννης Πανούσης, ο οποίος σημειωτέον προλογίζει και την έκδοση.
Με αφορμή τη βιβλιοπαρουσίαση ο ΠτΘ συζητά με τον Κυριάκο Μπαμπασίδη για το θέμα του Πανεπιστημιακού ασύλου, για το στόχο της μελέτης και της έρευνας…

ΠτΘ:κ. Μπαμπασίδη τον τελευταίο καιρό βέβαια γίνεται λόγος για την υποψηφιότητά σας ως δημάρχου, εκείνο όμως που δεν γνωρίζει ο κόσμος είναι ότι πέρα από πολιτικός είστε και επιστήμων. Τελευταίως λοιπόν υπέπεσε στην αντίληψή μας το βιβλίο σας από τις εκδόσεις Ν. Κατσαρού, σειρά δημοσιευμάτων «Digesta» με τίτλο «Το πανεπιστημιακό άσυλο –Κοινωνικοπολιτικές και εγκληματολογικές προεκτάσεις», το οποίο θα παρουσιασθεί στην Αθήνα στις 3 Μαΐου. Επειδή αυτή την ενασχόλησή σας δεν την κάνετε γνωστή στην περιοχή αισθάνεστε περισσότερο πολιτικός από επιστήμων στη Ροδόπη;
Κ.Μ.: Κάθε άλλο, θα έλεγα το αντίθετο. Κατ’ αρχήν η επιστημονική δραστηριότητα οποιουδήποτε πολίτη είναι ζήτημα που δεν πρέπει να προβάλλεται με την έννοια της διαφήμισης ή της προώθησης. Ολοκλήρωσα για έξι χρόνια στο εξωτερικό τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές μου, έχω διενεργήσει μία μεγάλη έρευνα στα ελληνικά πανεπιστήμια στα πλαίσια της διατριβής μου αλλά και αργότερα για την εγκληματικότητα στους πανεπιστημιακούς χώρους που είχε γίνει και πρωτοσέλιδο σε αθηναϊκή εφημερίδα πριν λίγα χρόνια. Μέσα από αυτήν με βάση ερωτηματολόγιο που απευθύνονταν σε φοιτητές και που τους ζητούσε να προσδιορίσουν την συχνότητα των εγκλημάτων που συναντούν μέσα στους πανεπιστημιακούς χώρους προσπάθησα να συνδυάσω και να διερευνήσω αν ο νόμος του πανεπιστημιακού ασύλου είναι η γενεσιουργός αιτία της εγκληματικότητας που παρουσιάζεται εντός των πανεπιστημιακών χώρων και να τη συγκρίνω με αυτή που παρουσιάζεται έξω από τους πανεπιστημιακούς χώρους, ούτως ώστε να αποδείξω τελικά ότι τα μηνύματα που περνούν μέσα από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ότι είναι ένας νόμος ο οποίος παράγει εγκληματικότητα ότι δεν ισχύει στην πραγματικότητα. Το ερώτημα που ήθελα να αποδείξω είναι ότι αν τελικά υπάρχει ανάγκη τροποποίησης ή κατάργησης αυτού του νόμου που τόσο έχει ταλαιπωρήσει και με τον οποίο καταπιανόμαστε οι Έλληνες με βάση την επικαιρότητα, άλλοτε εν ψυχρώ και άλλοτε εν θερμώ. Είναι επίκαιρο το θέμα γιατί ο νέος νόμος πλαίσιο κατατίθεται μετά από αρκετά μακροχρόνιο, δημόσιο και κοινωνικό διάλογο με τους φορείς της πανεπιστημιακής κοινότητας, και με τους φορείς του υπουργείου παιδείας, και με τους εμπλεκόμενους στο σύνολο με την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ο νέος νόμος πλαίσιο περιλαμβάνει διατάξεις για το πανεπιστημιακό άσυλο και σύντομα θα κατατεθεί μέσα στον Ιούνιο και θα ψηφισθεί από την ολομέλεια της Βουλής.

ΠτΘ: κ. Μπαμπασίδη μπορεί το βιβλίο σας να δώσει απαντήσεις σ’ όλα όσα μας απασχολούν σήμερα σχετικά με το άσυλο; Ακουμπά και στη διεθνή πραγματικότητα, λαμβάνει υπ’ όψιν δεδομένα της Αγγλίας, της Γαλλίας, της Αμερικής;
Κ.Μ.: Το βιβλίο αυτό είναι αναθεωρημένο μέχρι το Φεβρουάριο του 2006. Το βασικό κομμάτι γράφτηκε στα πλαίσια της υποστήριξης της διατριβής μου σε Πανεπιστήμιο της Αγγλίας μέχρι και το 2001, οπότε και ανακηρύχτηκα διδάκτορας Εγκληματολογίας. Από εκεί και πέρα προσετίθετο συνεχώς υλικό που αφορούσε σε δημοσιογραφικές αναφορές και στην υπάρχουσα βιβλιογραφία. Κυρίως στηρίχθηκα σε δημοσιογραφικές αναφορές και σε πρωτότυπα ανέκδοτα αρχεία, τόσο των βρετανικών αρχών από τα διάφορα πανεπιστήμια, όσο και των Επιτροπών Παιδείας, της Αστυνομίας, του Υπουργείου Παιδείας, προκειμένου να παρουσιάσω την ευρύτητα του υλικού που υπάρχει, το οποίο ήταν ανέκδοτο αλλά και τη διάσταση του θέματος. Πράγματι το ζήτημα στην Ελλάδα προέκυψε από τα ιστορικά και συμβολικά δεδομένα που προήλθαν από μία κακή χρονική περίσταση και μια τυραννική κυβέρνηση που κυριάρχησε με αντιδημοκρατικούς τρόπους, εννοώ τη δικτατορία και την επταετία. Το 1968 στη Γαλλία έγινε κάτι ανάλογο με αυτό που έγινε στο Πολυτεχνείο το 1973. Αλλιώς το διαχειρίστηκαν οι Γάλλοι και αλλιώς οι Έλληνες. Η ιδέα του ασύλου εξελίχθηκε σε διάφορες μορφές, το πανεπιστημιακό άσυλο είναι η τελευταία μορφή και δη η τελευταία ελληνική μορφή που παρατηρείται σε παγκόσμια δεδομένα, ενώ οι βασικές μορφές που γνωρίζει ο κόσμος λόγω της μεγάλης βιβλιογραφίας και της ιστορίας των γεγονότων, το διπλωματικό, το πολιτικό, το θρησκευτικό, το τοπικό άσυλο, εμφανίσθηκαν από τους βιβλικούς χρόνους μέχρι και σήμερα. Και βέβαια ειδικά στον 20ο αιώνα με τους δύο παγκοσμίους πολέμους, τις μετακινήσεις πληθυσμών, το πολιτικό άσυλο κυριάρχησε στην σύγχρονη βιβλιογραφία. Όλα αυτά δίνουν τη διάσταση της ιδέας και της έννοιας του ασύλου.

ΠτΘ: Δηλαδή εσείς ασχολείσθε και με την ιστορία του ασύλου;
Κ.Μ.: Κατ’ αρχήν το πρώτο μέρος του βιβλίου το οποίο είναι μεγάλο, περίπου 500 σελίδες αναφέρεται στην ιστορική πλευρά του θέματος. Υπάρχουν ιστορικές αναφορές από τους βιβλικούς χρόνους μέχρι και σήμερα.

ΠτΘ: Βρήκατε βιβλιογραφία ή είναι η μοναδική μονογραφία για την έννοια του ασύλου στην Ελλάδα;
Κ.Μ.: Στην Ελλάδα όσον αφορά στο πανεπιστημιακό άσυλο έχω βρει αρκετά άρθρα πανεπιστημιακών και ακαδημαϊκών, έχω βρει ένα βιβλίο με τον τίτλο «Πανεπιστημιακό άσυλο» που αναφέρεται στην διάσταση των γεγονότων κυρίως μέχρι την ψήφιση, μονογραφία του καθηγητή μου του κ. Καργάδου, σε σχέση με την ακαδημαϊκή ελευθερία και όχι με τον άσυλο.

ΠτΘ: Πρόκειται και για συγκριτική μελέτη;
Κ.Μ.: Σίγουρα είναι συγκριτική. Αποδεικνύεται η έννοια του ασύλου που προκύπτει από την αρχαία Ελλάδα και σκιαγραφείτε μέχρι τους σύγχρονους χρόνους. Αποδεικνύεται ότι το πανεπιστημιακό άσυλο ως νόμος τυπικός και όχι μόνο ως εθιμικό δίκαιο σε σχέση με την ακαδημαϊκή ελευθερία είναι πρωτότυπος ελληνικός νόμος και αυτό αποδείχθηκε διερευνώντας πολλά δίκαια παγκοσμίως. Εκείνο που έχω διαπιστώσει σε πανεπιστήμιο της Αφρικής, συγκεκριμένα της Ζιμπάμπουε, υπάρχει κανονισμός που αναφέρεται ειδικά στο πανεπιστημιακό άσυλο και όχι μόνο στην πανεπιστημιακή ελευθερία. Βέβαια το άσυλο ως εθιμικό δίκαιο προϋπήρχε. Δεν είναι αναγκαίο μέσα σε ένα νόμο πλαίσιο, όπως έγινε το 1982, να προσδιορίσουμε την έννοια του ασύλου. Δυστυχώς τα γεγονότα του 1973 δημιούργησαν μία κοινωνική επιταγή στα πλαίσια και της αλλαγής της κοινωνίας και της πολιτικής αλλαγής που έγινε στην Ελλάδα με την φιλελευθεροποίηση και τον εκδημοκρατισμό της χώρας μας, πρώτον να κλείσει η πληγή του Πολυτεχνείου που ήταν μία ιστορική πληγή για τη νεότερη πολιτική αλλά και πανεπιστημιακή ιστορία, και δεύτερο κυρίως χρειάσθηκε εξαιτίας της ανάγκης να μην επανέλθουμε σε καθεστώτα που θα επιχειρούν τη χαλιναγώγηση τόσο των καθηγητών, όσο και των φοιτητικών συλλόγων και του φοιτητικού συνδικαλισμού. Έτσι ξεκίνησε αυτή η ιστορία και αυτή ήταν η κοινωνική επιταγή γι’ αυτό και με υπουργό Παιδείας το Γεώργιο Ράλλη υπήρχαν και έχουμε αναφορές σε εισηγητικές εκθέσεις στη Βουλή όπου συζητήθηκε η έννοια και η θέσπιση του πανεπιστημιακού ασύλου, η οποία και τελικά ολοκληρώθηκε μετά από μία πενταετία ζυμώσεων και ψηφίσθηκε το 1982.

ΠτΘ: Θα το διασφαλίσουμε το άσυλο; Ο απλός πολίτης βλέποντας τα συμβαίνοντα στην Γαλλία, η οποία θεωρείται η μεγάλη μητέρα των κοινωνικών ανακατατάξεων, φοβάται για την παντελή κατάλυσή του περισσότερο. Βέβαια και όταν ήταν πρύτανης στη Σορβόνη η Αρβελέρ και πάλι είχαμε κατάργηση του ασύλου…
Κ.Μ.: Η κατάργηση του ασύλου στα πανεπιστήμια του εξωτερικού θεωρώ ότι γίνεται καθημερινά με την έννοια και την ευαισθησία που έχουμε εμείς στην Ελλάδα για το θέμα, διότι είτε κρατικά είτε ιδιωτικά πανεπιστήμια αστυνομεύονται τουλάχιστον από ιδιωτική αστυνομία. Σπούδασα σε τέτοιο πανεπιστήμιο και υπήρχε φύλαξη. Υπήρξε κάποια περίπτωση να γίνει κάτι τέτοιο στο πανεπιστήμιο της Κρήτης να αστυνομεύεται από την group 4 και ξεσηκώθηκε θύελλα τόσο από τους πανεπιστημιακούς, όσο και από τη φοιτητική κοινότητα. Εμείς έχουμε μία υπερευαισθησία που πολλές φορές φθάνει και στα άκρα. Ο νόμος θεωρώ ότι μπορούσε να διασφαλιστεί, είναι ζήτημα εφαρμογής και αυτό τελικά αποδεικνύω. Μάλιστα το βιβλίο το προλογίζει ο καθηγητής Γιάννης Πανούσης, ο οποίος ουσιαστικά είναι αυτός που έβαλε την τελευταία πινελιά στο άρθρο του πανεπιστημιακού ασύλου. Ο ίδιος λοιπόν και σε συνέντευξή του που παραθέτω και στον πρόλογο λέει ότι δεν μπορούσε τότε το 1982 ο ίδιος και ο Διονύσης ο Κλάδης που έσκυψαν επάνω στο νόμο- πλαίσιο να φαντασθούν τι θα γίνονταν σε δέκα- είκοσι χρόνια σε σχέση με το άσυλο. Τότε η κυρίαρχη ιδέα-αφετηρία του νομοθέτη ήταν να διασφαλιστεί η μη κρατική παρέμβαση και με βάση την εμπειρία της επταετίας να μην εμφανιστεί μία τέτοια ιστορία. Αυτή ήταν η βασική αρχή. Κανείς δεν ήθελε να αποτελέσει το πανεπιστημιακό άσυλο και η ιδέα του ασύλου προκάλυμμα εγκληματικής συμπεριφοράς εντός των πανεπιστημιακών χώρων. Εκεί επομένως υπάρχει μία υπερβολή η οποία οδηγεί σε διαστάσεις να καίγονται πανεπιστήμια και η αστυνομία να είναι απέξω. Με χρονολογική σειρά έχω αναφέρει όλα τα περιστατικά από τα πλέον μεγάλα που τα γνωρίζει ο πολύς κόσμος μέχρι τα μικρότερα που τα γνωρίζουν λίγοι, έχω βγάλει ενδεικτικά ποσά που χρειάσθηκαν για να αποκατασταθούν οι ζημιές, κειμήλια ιστορικής αξίας που χάθηκαν και χρόνια δουλειάς που χάθηκαν. Ειδικά στην Ελλάδα που έχουμε αναπτύξει μέσα από τα Πανεπιστήμια ένα ειδικό ήθος το οποίο προέρχεται από τον πολιτισμό μας, ένα εσωτερικό ήθος το οποίο καλλιεργεί η πανεπιστημιακή κοινότητα μέσα στους πανεπιστημιακούς χώρους θα μπορούσαμε με την ενεργοποίηση και μόνο της πανεπιστημιακής κοινότητας να ελέγξουμε την κατάσταση. Το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγω είναι ότι δεν φταίει ο νόμος, ούτε είναι καλός ή κακός, φταίει η κακή εφαρμογή του νόμου από τους ανθρώπους που είναι εντεταλμένοι λόγω θέσεων να εφαρμόζουν το νόμο.

ΠτΘ: Συμπίπτει η ακαδημαϊκή ελευθερία με το πανεπιστημιακό άσυλο;
Κ.Μ.: Η ακαδημαϊκή ελευθερία συμπίπτει με την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, του λόγου, των επιστημών, με την ανατρεπτική θεωρία, την πολιτική θεωρία, τη διακίνηση αυτών των αντιπαραθέσεων, ακόμη και επαναστατικών πολλές φορές εντός του πανεπιστημιακού χώρου. Αυτό είναι το μεγαλείο της πανεπιστημιακής ελευθερίας.

ΠτΘ: Αυτή προστατεύεται στο εξωτερικό;
Κ.Μ.: Προστατεύεται και βέβαια όχι ότι και εκεί δεν υπάρχουν καταστάσεις που πληγώνουν γενικότερα την εικόνα αλλά κατά βάση προστατεύεται. Είναι πιστεύω ζήτημα νοοτροπίας και καλλιέργειας αυτού του ειδικού ήθους μέσα στα πανεπιστήμια. Υπάρχουν κάποιες κοινωνίες που δεν αστυνομεύονται όπως οι πρωτόγονες ή χώροι οι οποίοι δεν αστυνομεύονται σήμερα για κάποιους λόγους αποτελούν άσυλο με την έννοια ένα συγκεκριμένο πλαίσιο δίνει σε ένα συγκεκριμένο χώρο άσυλο ακόμη και σε ανθρώπους που είναι κατατρεγμένοι.
Σε αυτές τις κοινωνίες που δεν υπάρχει καθόλου αστυνόμευση, όπως οι πρωτόγονες ή οι ξεχασμένες από την ιστορία που βρίσκουμε και σήμερα στη ζούγκλα, υπάρχει ήθος και εκεί η έννομη τάξη διατηρείται. Θα μπορούσε κάλλιστα το ίδιο ήθος να διακριθεί και μέσα σε ένα σύνολο που λέγεται πανεπιστήμιο. Είναι ζήτημα πανεπιστημιακής κοινότητας να διαχειρισθεί την κατάσταση. Δεν χρειάζεται η αστυνομία. Η δική μου πολιτική αφετηρία είναι γνωστή και θα περίμενε κανείς να εξάγω άλλα συμπεράσματα. Ενδεχομένως όταν ξεκίνησα την έρευνα να είχα κάποια άλλα πράγματα στο μυαλό μου. Μέσα όμως από εμπεριστατωμένη μελέτη του θέματος και μέσα από ποσοτική έρευνα των ερωτηματολογίων και αφουγκραζόμενος και ακούγοντας και παραθέτοντας όλες τις απόψεις βλέπω τελικά ότι κανείς δεν είναι πεπεισμένος ότι αν σώνει και καλά ανοίξουμε την άμεση επέμβαση ή παρέμβαση της αστυνομίας μέσα στα πανεπιστήμια θα λυθεί το πρόβλημα της εγκληματικότητας μέσα σε αυτά. Τελικά το πρόβλημα της εγκληματικότητας μέσα στα πανεπιστήμια είναι πολύ λιγότερο απ’ ό,τι έξω.

ΠτΘ:Το βιβλίο εκτός από την Αθήνα θα το παρουσιάσετε και εδώ;
Κ.Μ.: Είμαι μέλος του Πανεπιστημίου στο Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης διδάσκοντας «Θυματολογία». Πρόθεσή μου είναι να το παρουσιάσω και μάλιστα άμεσα. Κατ’ αρχήν όμως είναι θέμα εκδότη. Αυτή την ώρα παρουσιάζεται στην Αθήνα, γιατί το θέμα είναι επίκαιρο

ΠτΘ: Και με ένα εκλεκτό επιτελείο, με το Βαγγέλη Μεϊμαράκη, τον Ανδρέα Λοβέρδο, την Λιάνα Κανέλλη, το Θέμη Σκούρα και με συντονιστή το δημοσιογράφο Γιάννη Λοβέρδο και βέβαια το Γιάννη Πανούση ο οποίος προλογίζει…
Κ.Μ.: Θα παρεβρίσκεται και ο καθηγητής της Νομικής Θράκης που είναι διευθυντής του «Digesta» ο κ. Παναγόπουλος. Βλέπετε ότι το πάνελ περιλαμβάνει και πολιτικούς και πανεπιστημιακούς, διότι η εγκληματολογία σαν επιστήμη είναι κοινωνιολογική επιστήμη που συνεχώς ανανεώνεται με βάση την κοινωνία που και αυτή συνεχώς ανανεώνεται.

ΠτΘ: Πώς συνδυάζεται η πολιτική με την πανεπιστημιακή πορεία;
Κ.Μ.: Πολύ δύσκολο τουλάχιστον για ένα νέο άνθρωπο. Βέβαια αν πάρει κανείς σαν πρότυπο το Γιάννη Πανούση που προλογίζει το βιβλίο και σήμερα είναι υποψήφιος υπερνομάρχης θα μπορούσε να πει ότι κάπου μπορεί να συνδυασθεί. Είναι όμως πολύ δύσκολο για ένα νέο άνθρωπο. Νωρίτερα εντοπίσατε ότι δεν είναι γνωστή αυτή η δραστηριότητά μου. Πιστέψτε με ότι αυτή ήθελα να προβάλω αλλά δεν βγαίνει εύκολα. Ενδεχομένως ο κόσμος να μην ενδιαφέρεται για το αν έκανα ή όχι μεταπτυχιακές σπουδές. Εγώ προσπάθησα να παντρέψω την ενασχόλησή μου, τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές με την παραγωγή πολιτικού λόγου. Με ενδιαφέρουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έχω εκδώσει σχετικές εργασίες σε μια αξιόλογη επιστημονική σειρά που αφορά στο περιοδικό του ΔΠΘ στο οποίο γράφουν είτε διδάσκοντες, είτε φοιτητές, είτε μεταπτυχιακοί, υπάρχουν δημοσιεύματα στο «Digesta 2» μαζί με άλλες μονογραφίες που γράφουν εκλεκτοί πανεπιστημιακοί. Υπάρχουν τα «Digesta 3», τα ξενόγλωσσα δημοσιεύματα που ξεκινούν με δική μου μονογραφία που αφορά στην παραβατικότητα των νέων ανθρώπων και συγκεκριμένα τις ηλικίες 14- 19 καθώς και στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο σύνολο του ασύλου, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην παραβατικότητα σε μειονεκτούσες ομάδες όπως μετανάστες, μειονότητες.

ΠτΘ: Και μια ερώτηση που προκλήθηκε από την αναφορά σας στις πηγές προέλευσης του ασύλου. Αν σήμερα κάποιος καταφύγει στην εκκλησία, θα τύχει προστασίας σύμφωνα με το εθιμικό δίκαιο;
Κ.Μ.: Δεν υπάρχει κάποιος νόμος που να λέει ότι ο διωκόμενος που θα ζητήσει καταφύγιο για λίγο χρόνο στην εκκλησία θα μπει η αστυνομία και θα βεβηλώσει το χώρο. Άλλωστε αυτή είναι και η έννοια του ασύλου από την αρχαιότητα. Ένας προσωρινός χώρος όπου ο διωκόμενος κερδίζει κάποιο χρόνο για να έρθει σε διαπραγματεύσεις με τους διώκτες τους. Παράδειγμα ο βασιλιάς Παυσανίας που ζήτησε καταφύγιο στο ναό της Αρτέμιδος, οι πολιτικοί του αντίπαλοι δεν μπήκαν μέσα για να μη τον βεβηλώσουν με την πράξη τους, παρόλο που ήθελαν την πολιτική του εξόντωση. Στην Αγγλία υπάρχει ο Ιερός Ναός του Μπέβερλι όπου ο πέτρινος θρόνος του επισκόπου αποτελεί χώρο ασύλου ακόμη και σήμερα. Δεν το λέει κανένας νόμος, απλά ισχύει το εθιμικό δίκαιο. Το ιστορικό λάθος της δικτατορίας είναι ότι δεν σεβάστηκε τον ιερό χώρο του Πανεπιστημίου γιατί και αυτός είναι ένας ιερός χώρος όπως η εκκλησία. Πριν λίγα χρόνια στον ναό της Αναστάσεως στη Βηθλεέμ προσέφυγαν κάποιοι επαναστάτες, ο στρατός και τη αστυνομία ήταν απ’ έξω αλλά δεν μπήκαν μέσα, διότι δεν ήταν το ζήτημα να συλλάβουν τους συγκεκριμένους διωκόμενους, αλλά για να μην βεβηλωθεί η ιερότητα του χώρου. Στους χειρότερους και πιο απάνθρωπους πολέμους ο ιερός χώρος της εκκλησίας ήταν ιερός, κανείς δεν έμπαινε μέσα. Μπορεί ενδεχομένως να περίμεναν τους διωκόμενους να βγουν έξω αποκλείοντας τις εξόδους και πολιορκώντας το ναό, η βεβήλωση όμως το να μπει ένας ένστολος, πάνοπλος μέσα σε ένα τέτοιο χώρο καταγράφεται πολύ σπάνια στην ιστορία. Το έχω ψάξει και σε επίπεδο προϊστορικό και στην αρχαία Ελλάδα και αργότερα τους βυζαντινούς και ρωμαϊκούς χώρους, παρόλο που στους ρωμαϊκούς δεν υπήρχε καθόλου άσυλο ή στους χρόνους του Φαραώ. Η ιερότητα του χώρου όμως ήταν μια γενική ιδέα αποδεκτή. Άλλωστε η εγκληματολογία ασχολείται κυρίως με το πραγματικό έγκλημα.

ΠτΘ: Η επιστήμη είναι μια πολύ γοητευτική ενασχόληση σε σχέση με την πολιτική τελικά έχετε μπει ποτέ στο δίλημμα ποια από τις δύο να επιλέξετε;
Κ.Μ.: Τα καλύτερα μου χρόνια τα έζησα στην απομόνωση της Αγγλίας, ένα μικρό δωματιάκι, διαβάζοντας και γράφοντας στις βιβλιοθήκες. Την ηρεμία που νιώθω αυτήν την περίοδο όμως τη χρωστώ στο Πανεπιστήμιο. Η πολιτική βέβαια είναι και μεράκι, ίσως και αρρώστια. Είναι δύο πράγματα που παλεύουν μέσα μου. Θα ήθελα να τα συνδυάσω. Πάντως η επιστημονική εξέλιξη, η καλλιέργεια, το διάβασμα με γεμίζουν περισσότερο. Το να γράψει κανείς μια καλή μονογραφία εξαρτάται από τον ίδιο, φυσικά και από άλλες συνθήκες, όπως αν μπορεί να στηριχτεί οικονομικά, αν έχει το χρόνο, αν δεν έχει προβλήματα υγείας. Αλλά όταν φτάνεις μετά από αυτές τις δυσκολίες στο τέλος, το αποτέλεσμα σε γεμίζει ανακούφιση και ικανοποίηση. Αυτό γίνεται και στην πολιτική. Από το τέλος κάθε πολιτικού στόχου ξεκινά άλλος. Είναι μια εξέλιξη καθημερινή επειδή έχει να κάνει με τις ανησυχίες του ανθρώπου. Η πολιτική είναι και αυτή ανησυχία όπως η επιστήμη. Εκείνο που θα μπορούσε κάλλιστα να γίνει είναι η επιστήμη να συνδυαστεί με την πολιτική στο επίπεδο της διερεύνησης με επιστημονικές μεθόδους προβλημάτων, κοινωνικών και της υπόδειξης λύσεων προς τους πολιτικούς.

ΠτΘ: Γίνεται αυτό και στην Ελλάδα και με το Πανεπιστήμιό μας;
Κ.Μ.: Το Δημοκρίτειο το αγαπώ, μεγάλωσα μέσα σε αυτό, έχει πολύ καλές υποδομές και γίνονται κάθε μέρα καλύτερες με όλα προβλήματα. Εκτιμώ το εργατικό δυναμικό αλλά και το διδακτικό προσωπικό, τους πρωτοβάθμιους καθηγητές μας και τους υπόλοιπους διδάσκοντες. Είναι πραγματικά πολύ καλό, ποιοτικό Πανεπιστήμιο. Η Πανεπιστημιακή κοινότητα είναι από τις καλύτερες. Το πανεπιστήμιό μας έχει παρόν και μέλλον που βασίζεται στο ανθρώπινο δυναμικό, στις υποδομές, στους φοιτητές και στην τοπική κοινωνία που πλέον αρχίζει να το βλέπει όχι μόνο με την οικονομική του μορφή αλλά και με άλλη διάσταση, πολιτιστική, κοινωνική. Τα περιφερειακά πανεπιστήμια όπως το δικό μας μπορούν και διατηρούν από μόνα τους την έννομη τάξη. Αυτό συμβαίνει γιατί το περιφερειακό πανεπιστήμιο διαμορφώνει μία ειδική κουλτούρα. Όλοι γνωρίζονται και ελέγχονται μεταξύ τους. Δημιουργούνται ελεγκτικοί μηχανισμοί που δεν μπορούν να δημιουργηθούν στα απρόσωπα τεράστια πανεπιστήμια των χιλιάδων φοιτητών. Αυτή η καθημερινή ζύμωση όλοι στο μάθημα, όλοι στο καφέ, όλοι το βράδυ στη διασκέδαση, έχει μεγάλη σημασία. Αποδεδειγμένα λοιπόν για αυτό δεν έχουμε παραδείγματα βίας και κατάλυσης ασύλου στα περιφερειακά πανεπιστήμια. Τελικά η τύχη του ασύλου είναι στα χέρια της ίδιας της πανεπιστημιακής κοινότητας και δεν είναι ο νόμος αυτός που φταίει. Ο συμβολισμός ενός κακού νόμου πολλές φορές ξεπερνά ακόμα και αυτή την κακή εφαρμογή. Είναι πιο σημαντικός ο συμβολισμός παρά η εφαρμογή του. Κάναμε το νόμο του ασύλου γιατί συμβολίσαμε την ελευθερία που καταπατήθηκε από ένα τυραννικό καθεστώς. Και παρόλο που αυτός ο νόμος εφαρμόζεται άσχημα, τελικά ο συμβολισμός του είναι πιο δυνατός.

ΠτΘ: κ. Μπαμπασίδη σας ευχαριστώ πολύ.
Κ.Μ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Από την εφημερίδα “Παρατηρητής της Θράκης”

Για να διαβάσετε την συνέντευξη εδώ >>